Zoeken in GGD Amsterdam
Pad tot huidige pagina
Verbergen
De GGD richt zich op alle inwoners van Amsterdam,­ Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn.

WIjkmaaltijden dragen bij aan verminderen eenzaamheid

10 april 2017
-
Matty de Wit

Op deze pagina - WIjkmaaltijden dragen bij aan verminderen eenzaamheid


De stadsdelen organiseren allerlei activiteiten (basisvoorzieningen) om hun inwoners te activeren en met elkaar te verbinden. De Wijkservicepunten (WSP) spelen hierin een centrale rol. De basisvoorzieningen worden steeds belangrijker in het totale zorgaanbod. Omdat laagdrempelig aanbod en registratie van deelname niet goed samengaan, is er weinig bekend over het bereik en effect ervan. Daarom heeft EGZ eind 2016 een pilotonderzoek uitgevoerd onder een van de basisvoorzieningen; de wijkmaaltijden in stadsdeel Oost. De onderzoeksopzet dient als voorbeeld om soortgelijk onderzoek in andere stadsdelen of bij andere basisvoorzieningen te herhalen.

Het doel van wijkmaaltijden is kwetsbare Amsterdammers een voedzame en betaalbare maaltijd te bieden en tegelijkertijd hun sociale netwerk te vergroten. Voor het onderzoek hebben we in twee weken bij 14 wijkrestaurants, 166 deelnemers geïnterviewd. Daarnaast zijn de bezoekers, al dan niet onder een schuilnaam, geregistreerd. Bij de dataverzameling hebben Linda Hartel, stagiaire van de VU en vijf studenten van de HvA geholpen. Het contact met de HvA verliep via BOOT (Buurtwinkel voor Onderwijs, Onderzoek en Talentontwikkeling), waar studenten diensten leveren aan Amsterdamse bewoners en organisaties.

Bereik en effect

Aan de gemiddeld 41 maaltijden per week nemen zo'n 400 unieke bezoekers deel. Men gaat gemiddeld naar 1,4 maaltijden per week, vaak één bepaalde maaltijd in één restaurant. Vergeleken met de populatie van stadsdeel Oost zijn deelnemers vaker alleenwonend, vrouw en 80 jaar of ouder. Van de deelnemers kampt 65 procent met een of meerdere kwetsbaarheden. Veel van de deelnemers zijn volgens de gehanteerde definitie sociaal of financieel kwetsbaar (beide rond 40%) en ruim 10 procent ervaart de eigen gezondheid als (heel) slecht. Ongeveer een kwart is zowel sociaal als financieel kwetsbaar. De maaltijden worden vooral bezocht vanwege sociale aspecten. Kwetsbare bezoekers geven significant vaker dan niet kwetsbare deelnemers aan dat ze zich door de maaltijden minder alleen voelen en 'er even uit' zijn. Ook rapporteert een groter deel van de kwetsbaren dat ze niet (meer) zelf kunnen koken.

Succesfactoren

Een succesvol wijkrestaurant kan bereikt worden door de uitstraling van een echt restaurant te creëren, een eigen bijdrage te vragen om het imago van een armoedevoorziening te voorkomen, het creëren van een veilige omgeving, samenwerking met het buurtzorgnetwerk, persoonlijke uitnodiging door kennis of vrijwilliger; aanbieden van verschillende activiteiten; sturen op een balans tussen een vaste kern en nieuwe deelnemers en kwetsbare en niet-kwetsbare deelnemers en het stimuleren van deelname aan minimaal twee wijkmaaltijden per week voor een duurzaam effect.

Conclusie

De wijkmaaltijden bereiken grotendeels de beoogde doelgroep. Men eet vooral mee voor de gezelligheid en voelt zich daardoor minder alleen. Er wordt geen structurele aandacht besteed aan het verbeteren van de gezondheid van deelnemers. Mannen en jongeren kunnen mogelijk bereikt worden door meerdere activiteiten aan te bieden. Jongere (kwetsbare) deelnemers geven aan graag mee te helpen bij de maaltijd. Door hen als vrijwilligers te werven neemt het totale effect van de wijkmaaltijd toe.