Zoeken in GGD Amsterdam
Pad tot huidige pagina
Verbergen
De GGD richt zich op alle inwoners van Amsterdam,­ Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn.

Suïcidepreventie in Amsterdam

31 oktober 2017
-
Lyna Polikar

De afgelopen drie jaar kwamen er relatief minder zelfdodingen voor in Amsterdam dan in de rest van Nederland. Dit bericht haalde afgelopen zomer de koppen van het nieuws. Deze bevindingen zijn namelijk opmerkelijk, omdat zelfdoding vaker voorkomt in sterk verstedelijkte gebieden en de trend in Amsterdam ingaat tegen de stijging van landelijke cijfers in de afgelopen jaren. Werpt het suïcidepreventieprogramma van de GGD zijn vruchten af? Lees hieronder op welke manier het programma een bijdrage probeert te leveren aan het verminderen van suïcides in Amsterdam.

Cijfers over zelfdoding

Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat er in 2016 90 Amsterdammers door zelfdoding om het leven kwamen, in de rest van Nederland waren dit er 1894. Per 100.000 inwoners is het sterftecijfer 10,7 in Amsterdam en 11,1 in de overige delen van Nederland. Toen de GGD in 2011 met haar suïcidepreventieprogramma begon, lag dit cijfer met 13,5 per 100.000 inwoners nog 37% hoger dan het nationale cijfer (9,9 per 100.000 inwoners). Toen ging het om 106 sterfgevallen in Amsterdam en 1.647 in de rest van Nederland.

Integrale aanpak suïcidepreventie

Sinds 2011 voert EGZ een suïcidepreventieprogramma uit. Hiermee is Amsterdam de enige regio in Nederland met een integrale aanpak suïcidepreventie, waarvoor een structurele financiering van de gemeente beschikbaar is. Het programma richt zich op suïcidepogers, gatekeepers binnen verschillende risicogroepen en nabestaanden van zelfdoding. Doel is het verminderen van het aantal suïcides en suïcidepogingen in Amsterdam. Een afgeleide doelstelling is de bevordering van een regionaal samenhangend zorgaanbod. Ook worden lacunes en knelpunten in het zorgaanbod en eventuele problemen bij verwijzing en vervolghulp geïnventariseerd. Deze knelpunten worden onder de aandacht van de lokale partners gebracht waardoor zij gestimuleerd worden om bij te dragen aan een sluitende zorgketen.

De belangrijkste pijlers van het programma

Gatekeeperstraining

Dit is een training voor professionals en vrijwilligers die in aanraking kunnen komen met suïcidale mensen in het herkennen en bespreekbaar maken van suïcidaal gedrag. De training beoogt deze ‘gatekeepers’ meer vertrouwen te geven in de eigen effectiviteit om in gesprek te gaan met suïcidale mensen. Daardoor zijn ze eerder en beter in staat om met de wanhoop, suïcidale gedachten of het suïcidale gedrag van de ander om te gaan. De trainingen worden gegeven door behandelaars uit verschillende Amsterdamse GGZ instellingen. Sinds april 2011 zijn meer dan 1650 professionals en vrijwilligers in de hoofdstad getraind.

Speciale aandacht voor jongeren en LHBT’s

Omdat suïcidepreventie bij jongeren één van de prioriteiten van VWS is, wordt speciale aandacht gegeven aan jongeren. Zo zijn sinds het begin van het programma alle jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen werkzaam in regio Amsterdam getraind als gatekeepers. Ook veel ander professionals die werken met jongeren hebben de training gevolgd: schoolmentoren , schoolhulpverleners, zorgcoördinatoren , ZAT-teams van  voortgezet onderwijs en ROC’s, medewerkers van Jeugdbescherming, leden van OKT-teams, studentendecanen en mentoren van de VU, UvA en HvA.

Binnen “Jij en je gezondheid” is een zorgpad voor suïcidepreventie bij jongeren ontwikkeld in samenwerking met de Crisisdienst van de GGZ, de Jeugd GGZ en de jeugdartsen en verpleegkundigen. Leerlingen vanaf 12 jaar met (verhoogde kans op) problemen worden actief opgespoord, ondersteund door de jeugdverpleegkundige en zo nodig toegeleid naar passende effectieve preventieprogramma’s of zorg.

LHBT’s vormen een andere risicogroep, omdat in die groep vaker suïcidepogingen en  suïcides voorkomen dan onder de algehele bevolking. Op initiatief van 113 Zelfmoordpreventie en Astare voer dit jaar een zelfmoordpreventie boot mee tijdens Pride Amsterdam. Het doel van de boot was het taboe op zelfmoord onder LHBT’ers te doorbreken. EGZ stond ook op de boot.

Casemanagement voor suïcidepogers

Mensen die een poging tot zelfdoding doen, hebben een hoog risico om dit opnieuw te proberen en te overlijden. Deze risicogroep komt na een contact op de SEH lang niet altijd aan bij de geadviseerde nazorg. Geïndiceerde preventie binnen het programma richt zich dan ook op personen die een poging tot zelfdoding hebben gedaan en daardoor op de spoedeisende hulp (SEH) van het  Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, locaties Oost en West, terechtkomen.  Met passende behandeling of ondersteuning kan de ziekte- of problemenlast worden verminderd en de weerbaarheid versterkt. Casemanager Monique van Raan benadert deze suïcidepogers, begeleidt ze en leidt ze actief toe naar passende zorg.

Bevorderen van een gevarieerd en toegankelijk lokaal hulpaanbod voor nabestaanden

Het aanbod bestaat uit gestructureerde gespreksgroepen bij GGZ-instellingen en directe, laagdrempelige begeleiding door hulpverleners van PuntP en Prezens. Om het hulpaanbod voor nabestaanden in Amsterdam bekender te maken, heeft de GGD een informatiefolder met een overzicht van de zorgaanbieders uitgegeven en verspreid onder de politie en verschillende begrafenisondernemers.

Meer weten?

Neem dan contact op met Lyna Polikar, coördinator van het suïcidepreventieprogramma: lpolikar@ggd.amsterdam.nl

Of kijk op:
http://www.ggd.amsterdam.nl/beleid-onderzoek/psychosociale/suicidepreventie/