Zoeken in GGD Amsterdam
Pad tot huidige pagina
Verbergen
De GGD richt zich op alle inwoners van Amsterdam,­ Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn.

Springen van een flat komt in Amsterdam vaker voor

12 december 2016

Foto: Pixabay

Epidemioloog aan het woord

Op 1 december 2016 sprak Marcel Buster, epidemioloog van de GGD Amsterdam, over zelfdoding tijdens een symposium in Gent voor Vlaamse en Nederlandse onderzoekers. Marcel heeft verteld over het verschil in methode van suïcide in Nederland en Vlaanderen en de toename van het gebruik van Pentobarbital en de heliummethode in Amsterdam.

Zijn er verschillen tussen Vlaanderen en Nederland?

In Vlaanderen is de sterfte aan zelfdoding anderhalf keer hoger dan in Nederland. Dit ondanks de stijgende trend in Nederland en de dalende trend in Vlaanderen. Nog een verschil: bij oudere mannen komt zelfdoding in Vlaanderen vaker voor dan in Nederland. Als we kijken naar de methode van zelfdoding, valt op dat zelfdoding met behulp van een vuurwapen in 2014 in Vlaanderen vier maal vaker voorkwam dan in Nederland. Toch is dit ook in Vlaanderen zeldzaam (9 per miljoen inwoners t.o.v. 2 per miljoen inwoners in Nederland) en geeft het geen verklaring voor het hogere zelfdodingscijfer.

In Amsterdam

Het valt op dat de Amsterdamse cijfers momenteel nauwelijks hoger zijn dan die van tien jaar geleden, terwijl het aantal zelfdodingen in Nederland wel gestegen is. De afgelopen twee jaar is het suïcide sterftecijfer in Amsterdam min of meer gelijk aan dat van Nederland. Als we de methode bekijken, zien we dat het springen van hoogte in Amsterdam weer vaker voorkomt dan in Nederland als geheel. Dit lijkt logisch, er zijn hier nu eenmaal meer hogere gebouwen in de hoofdstad.

Mensen die hoog wonen

Wanneer de schouwverslagen meer in detail bekeken worden, blijkt dat het bij de mensen die springen, vaak gaat om een sprong vanaf het appartement of flat waar ze wonen. Mensen die hoog wonen, hebben daarmee toegang tot een middel. Wat ik me afvraag: is het zelfdodingcijfer hoger bij mensen die op een hoge verdieping wonen of kiezen zij simpelweg vaker voor deze methode? Bij het toewijzen van huizen aan kwetsbare groepen (zoals daklozen) in Amsterdam wordt hier wel rekening mee gehouden.

Trend in zelfdoding

Binnen Amsterdam zien we de laatste 10 jaar een interessante ontwikkeling: het gebruik van Pentobarbital en de heliummethode. Beide methoden worden uitvoerig beschreven in het boek ‘Uitweg’ van B. Chabot en S. Braams. Was dit in de eerste helft (2006-10) nog maar 2% van de zelfdodingen volgens ‘het boekje’, in de tweede helft (20011-15) wordt 11% van de zelfdodingen op deze manier uitgevoerd.

Samen met Karen van den Hondel en Udo Reijnders heb ik al eerder naar de heliummethode gekeken.
Opvallend daarbij was dat het aantal zelfdodingen door een plastic zak over het hoofd te trekken (vaak in combinatie met slaapmiddelen), juist minder werd.
De vraag is dus of de ‘heliummethode’ tot meer zelfdodingen leidt of dat er sprake is van een substitutie-effect. Dan is ook de vraag of we ernaar moeten streven te voorkomen dat deze methode wordt toegepast, bijvoorbeeld door het verdunnen van helium die in de feestwinkel te verkrijgen is.

Versterven

In hetzelfde boekje wordt ‘versterven’ door onthouding van eten en drinken als eerste methode beschreven. In het ‘sterfgevallenonderzoek’ dat periodiek in Nederland wordt uitgevoerd, wordt geschat dat in 2010 het ‘versterven’ naar schatting 600 keer voorkwam. Deze doden worden echter niet gezien door de forensisch arts. Dit is niet zo vreemd. Overlijden door versterving geldt immers  als een ‘natuurlijke dood’ en hoeft daarmee niet gemeld te worden . Deze sterfgevallen worden daardoor ook niet meegenomen in de cijfers over zelfdoding, maar zouden wellicht wel meegenomen moeten worden om het fenomeen zelfdoding beter te kunnen begrijpen.

Artikel van den Hondel, Buster, Reijnders