Zoeken in GGD Amsterdam
Pad tot huidige pagina
Verbergen
De GGD richt zich op alle inwoners van Amsterdam,­ Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn.

Kwik in huis

26 juni 2013

thermometersKwik werd vroeger gebruikt in glazen koortsthermometers, wand- of buitenthermometers en sommige barometers. In thermometers zit 1 tot 3 gram kwik, in barometers wel 600 tot 900 gram. De risico’s bij het kapot gaan van bijvoorbeeld een barometer, worden vaak onderschat. Apparaten waar kwik in zit, mogen tegenwoordig niet meer worden verkocht. Antieke apparaten kunnen nog wel kwik bevatten.

Wat betekent dit voor mijn gezondheid?

Wanneer kwikhoudende producten stuk gaan, spat kwik uiteen in kleine druppeltjes of bolletjes die zich gemakkelijk verspreiden. Kwik verdampt langzaam bij kamertemperatuur, waardoor er in de binnenlucht lange tijd (maanden lang) hoge concentraties kwikdamp kunnen voorkomen.

Het ingeademde kwik stapelt zich op in de hersenen en nieren en kan zo het centrale zenuwstelsel en de nieren aantasten. Bij inademing van grote hoeveelheden kwikdamp kan men last krijgen van trillende oogleden, lippen en vingers, vermoeidheid, hoofdpijn en psychische klachten. Ook gebrek aan eetlust en maag- en darmklachten kunnen optreden.
kwikdruppelsDe effecten op de gezondheid zijn over het algemeen tijdelijk, maar bij een hoge blootstelling kan de gezondheidsschade ook blijvend zijn. Er kan bijvoorbeeld blijvende hersenbeschadiging ontstaan.
Kinderen zijn gevoeliger voor kwikdamp dan volwassenen. Ook zwangere vrouwen vormen een risicogroep omdat kwikdamp schade kan toebrengen aan het ongeboren kind.
Kwik dat via de mond in het maag-darmkanaal komt is nauwelijks schadelijk omdat kwik via die weg bijna niet wordt opgenomen in het lichaam.

Voorkom problemen

Als een product met kwik kapot gaat, is het gemorste kwik zeer moeilijk te verwijderen. Het kan veel schade aan de gezondheid geven en hoge kosten met zich meebrengen. Voorkom problemen en lever uw thermometer of barometer in bij uw gemeente of stadsdeel als Klein Chemisch Afval. Voor beide apparaten zijn tegenwoordig goede, bijvoorbeeld digitale, alternatieven op de markt. Neem geen risico’s met kwik in huis, zeker niet wanneer u (kleine) kinderen heeft of zwanger bent.

Ik heb kwik gemorst, wat moet ik doen?

Kwik is heel moeilijk te verwijderen. De kleine zilverkleurige druppeltjes kunnen ver wegrollen van de plek waar het product is stukgevallen en zijn moeilijk terug te vinden. Ze kunnen bijvoorbeeld terecht komen in een vloerkleed, in de kleinste kiertjes van een gladde vloer, in voegen tussen tegels of onder plinten. Daar kunnen ze nog maanden uitdampen (kwikdamp vormen). Een goede schoonmaak is daarom heel belangrijk. Ga niet zomaar aan de slag maar volg de volgende instructies:

  • Laat kinderen, zwangere vrouwen en dieren direct de ruimte verlaten.
  • Let er op dat er niemand door het kwik loopt; voorkom dat de rest van het huis besmet raakt. Verspreiding gebeurt gemakkelijk via kleding, schoenen of schoonmaakhulpmiddelen.
  • Doe ramen of deuren naar buiten open en sluit de binnendeuren om verspreiding van de damp te voorkomen.
  • Gebruik nooit een stofzuiger, wasmachine of droger!
  • Gebruik handschoenen, oude kleren en oude schoonmaakspullen die u daarna weg kunt gooien. Verpak alle schoonmaakspullen en afval in plastic zakken en lever het in als klein chemisch afval. Alle textiel, matrassen of tapijt dat in aanraking komt met kwik is niet te reinigen en moet weg.
  • Laat de ruimte na een schoonmaakactie lange tijd luchten.
  • Lees de opruiminstructies op de website van het RIVM.
  • Is er veel kwik gevallen, bijvoorbeeld door een kapotte barometer? Dan is professionele reiniging nodig. Bel de GGD voor advies, want niet elk bedrijf voert dit op de juiste manier uit.

Wat moet ik doen als een spaarlamp of TL-lamp is gebroken?

Een spaarlamp bevat een poeder waar een heel klein beetje kwik in zit. Bij een gebroken spaarlamp komt weinig kwikdamp vrij. Gezondheidsklachten zijn niet te verwachten bij het kapot gaan van een spaarlamp als u zorgvuldig opruimt. Op de website van het RIVM staan instructies hoe u dat het beste kunt aanpakken.

Wat kan de afdeling Milieu & Gezondheid doen?

Met vragen over gezondheid en kwik en voor advies over het opruimen van kwik kunt u terecht bij het cluster Leefomgeving van de GGD Amsterdam via telefoonnummer 020-555 5405 of per e-mail lo@ggd.amsterdam.nl.

Welke regels gelden er?

Volgens het Europees kwikbesluit mogen er sinds 2003 geen kwikhoudende producten verkocht worden, afgezien van enkele uitzonderingen zoals TL- en spaarlampen. Barometers waren tot 2006 uitgezonderd van dit besluit.