Gezond en wel

Gezondheidsbevordering en preventie, cijfers als basis

Iedere vier jaar wordt de Amsterdamse Gezondheidsmonitor uitgevoerd. De monitor brengt de gezondheid en leefstijl van Amsterdammers in kaart.

  • Hoe staat het met de gezondheidsbeleving?
  • Welke mensen voelen zich het meest gezond?
  • Welke lichamelijk en psychische klachten ondervinden de Amsterdammers?
  • Hebben ze voldoende regie over het eigen leven of ervaren ze beperkingen op gezondheidsvlak?
  • Waar in de stad vinden we de meeste gezondheidsproblemen?

Hoe kunnen we gezondheid bevorderen en gezondheidsverschillen verkleinen in Amsterdam?

De cijfers uit de gezondheidsmonitor zijn de basis. Maar hoe kun je de cijfers vertalen naar activiteiten en beleid dat de gezondheid van de bevolking van Amsterdam verbetert?
Op deze pagina’s vindt u informatie over gezondheidsbevordering en preventie, zowel op het niveau van gedrag als ook op omgevingsniveau. En informatie over wat een integrale aanpak kan bijdragen aan een betere gezondheid van Amsterdammers.

Voor wie?

Deze pagina’s zijn bedoeld voor beleidsmakers in Amsterdam. Maar ook voor beroepskrachten in het veld van gezondheid en welzijn.

Wat is gezondheid?

We gaan uit van het concept Positieve Gezondheid: ‘Het vermogen om zich aan te passen en eigen regie te voeren in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven’.
Onder gezondheid vallen de dimensies: fysieke gezondheid, mentale gezondheid, sociale en maatschappelijke participatie, dagelijks functioneren, kwaliteit van leven en zingeving. Positieve gezondheid is een vernieuwende, brede benadering van gezondheid die uitgaat van veerkracht en eigen regie. Het concept stimuleert een integrale en cliënt-centrale benadering. De focus ligt niet op ziekte, maar op de mensen zelf, hun veerkracht en op wat hun leven betekenisvol maakt.

Positieve gezondheid in uw organisatie ? We vertellen u en uw collega’s graag meer over positieve gezondheid. We geven korte presentaties en (incompany) trainingen. Meer informatie: afdeling EGZ.
Meer lezen? Institute for Positive Health

Preventie

Gezondheidsbevordering en preventie

Gezondheidsbevordering en Preventie kan worden onderverdeeld in vier niveaus. Universele, selectieve, geïndiceerde en zorggerichte preventie. Bij universele en selectieve preventie spreken we meestal over gezondheidsbevordering. Dit is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de gemeenten en het rijk. Geïndiceerde en zorggerichte preventie is meer op het individu gericht. De gezondheidszorg heeft hierbij een rol.

  • Universele preventie is gericht op de algemene bevolking en heeft tot doel de kans op het ontstaan van ziekte of risicofactoren te verminderen en gezondheid te bevorderen.
  • Selectieve preventie heeft tot doel specifieke (hoog)risicogroepen te identificeren en gerichte preventieprogramma’s uit te voeren zodat de gezondheid wordt bevorderd.
  • Geïndiceerde preventie heeft tot doel het ontstaan van ziekte of verdere gezondheidsschade te voorkomen door een interventie of een behandeling bij een individu met een verhoogd risico of beginnende klachten.
  • Zorggerelateerde preventie is gericht op het ondersteunen van het individu met bestaande gezondheidsproblemen, om de ziektelast te reduceren, complicaties tegen te gaan en zelfredzaamheid te ondersteunen.
    [afbeelding niveaus preventie, bestaande afbeelding aanpassen]

Meer lezen? Loket Gezond Leven

Bevorderen van gezond gedrag

Zoals het concept Positieve Gezondheid duidelijk maakt, beïnvloeden veel verschillende factoren gezondheid: leefstijl van individuen, de sociale en fysieke omgeving, preventie en zorg, externe ontwikkelingen enz. Om deze factoren duurzaam te beïnvloeden is het noodzakelijk om over de grenzen van het gezondheidsdomein te denken, te verbinden en te organiseren. Een integraal gezondheidsbeleid gaat over preventie, welzijn, gezondheidszorg, sport en ruimtelijke ordening. Een integrale aanpak bestaat uit een mix van:

  • Interventies en activiteiten in de wijk, op het werk, op school, in de zorg, enz.
    voor verschillende doelgroepen.
  • In samenwerking met meerdere partners (formeel en informeel).
  • De uitwerking van lokaal gezondheidsbeleid is afhankelijk van de gestelde doelen, doelgroepen en lokale mogelijkheden.

Heeft u vragen over hoe u integraal gezondheidsbeleid in uw stadsdeel, regio of gebied invulling kunt geven? Neem dan contact op met afdeling EGZ.

Gedragsverandering vergt lange adem

Veel preventieve interventies richten zich op het bevorderen van een gezonde leefstijl. Leefstijlfactoren, zoals voeding, bewegen, roken en alcoholgebruik, hebben een grote invloed op de gezondheid. Bij het bevorderen van een gezonde leefstijl is het belangrijk om een duurzame gedragsverandering na te streven. Dat is een moeilijk proces met een aantal stappen en met vallen en opstaan. Mensen die hun gedrag veranderen doorlopen de volgende stappen:
Kennis hebben over hun (on)gezondheidsgedrag en zich daarvan bewust worden. Vervolgens hun houding aanpassen voordat ze duurzaam hun gedrag kunnen veranderen. Steun uit de omgeving en geloof in eigen kunnen spelen daarbij een belangrijke rol.

Voor veel gezondheidsproblemen zijn inmiddels leefstijlinterventies ontwikkeld. Goede interventies houden rekening met de verschillende stappen naar gezond gedrag. Verschillende landelijke kenniscentra hebben een overzicht van goede interventies.

De GGD Amsterdam adviseert bij het beoordelen en kiezen van interventies en ondersteunen bij het implementeren en evalueren.
Meer lezen? Loket Gezond Leven

Wilt u aan de slag met gezondheid in uw gebied of buurt?

De adviseurs van GGD Amsterdam geven u graag advies gebiedsgerichte aanpak. Maar ook over specifieke thema’s als, psychosociale gezondheid, verminderen van eenzaamheid, suïcidepreventietabaksontmoedigingouderenGezond kopen Gezond kopen, voorkomen van valongevallen bij ouderen.
Neem contact op afdeling EGZ.

Meer weten over bevorderen van gezondheid bij jeugd?

Geïnteresseerd in cijfers over gezondheid in Amsterdam of de Amstelland gemeenten?

Meer lezen?