Vragenlijst Sociale Veiligheid verandert

Vanaf dit schooljaar voegen wij een nieuwe vraag toe aan de Vragenlijst Sociale Veiligheid (VSV) om de ervaren veiligheid van leerlingen te meten. Uit onderzoek naar de VSV is namelijk gebleken dat de conflictschaal – die gebruikt werd om de ervaren veiligheid te meten – niet per definitie de veiligheidsbeleving van de leerlingen weergeeft. Daarom is besloten om naast de conflictschaal de vraag ‘Hoe veilig voel je je op of rond school?’ toe te voegen. Deze vraag geeft een beter beeld over de veiligheidsbeleving en daarmee de ervaren veiligheid van de leerlingen. De conflictschaal levert wel interessante inzichten op over conflicten in de klas en zal daarom in de VSV blijven bestaan, maar wordt niet teruggekoppeld naar de Onderwijsinspectie.

Naast de nieuwe vraag voor ervaren veiligheid en het apart toevoegen van de conflictschaal worden ook de vragen van feitelijke veiligheid en vormen van pesten opgesplitst. Bij feitelijke veiligheid wordt kinderen gevraagd of ze worden gepest en zo ja hoe vaak. Bij vormen van pesten worden de verschillende manieren van pesten uitgevraagd.

In het overzicht van de VSV op de Hart & Ziel website zullen nu vijf vakjes weergegeven worden:

W= welbevinden* -> geeft weer of een leerling lekker in zijn of haar vel zit
E = ervaren veiligheid* -> geeft weer of een leerling zich veilig voelt op of rondom school
F = feitelijke veiligheid* -> geeft weer of een leerling gepest wordt
P= vormen van pesten -> geeft weer of een leerling verschillende vormen van pesten heeft meegemaakt
C= conflictschaal voor conflicten in de klas -> geeft weer of een leerling vindt dat er conflictgedrag is in de klas

* wordt teruggekoppeld aan de Inspectie van Onderwijs.

Uitkomsten onderzoek VSV

Uit het onderzoek naar de VSV blijkt verder dat leerlingen niet alle begrippen en afbakeningen van de VSV begrijpen. Leerkrachten geven aan dat er nog andere factoren meespelen in de sociale veiligheidsbeleving op school, namelijk de buurt en opgroeien in een bepaalde thuissituatie, uitval van leerkrachten en het lerarentekort, en onderling contact op social media.

Wat kunnen scholen zelf doen?

Voor een optimale afname van de VSV kunnen leerkrachten meer instructie geven over het verschil tussen plagen en pesten. Ook van te voren woorden en begrippen uitleggen en duidelijk maken dat het gaat om de afgelopen zes maanden. Daarnaast moeten leerlingen weten dat het gaat om pesten in en rondom de school. Hart & ziel heeft een Powerpoint ontwikkeld die hierbij ingezet kan worden.

Daarnaast kunnen leerkrachten een anti-pestprogramma inzetten en online gedrag bespreken met bijvoorbeeld de les WhatsHappy. Verder is het noodzakelijk ouderbetrokkenheid te creëren op het gebied van sociale veiligheid en welzijn op school. Zie www.gezondeschool.nl/welbevinden voor meer informatie.

Voor meer informatie over het onderzoek lees onze factsheet (PDF, 152 kB).