Lijst
Het Adviesteam Seksueel Misbruik (ASM) organiseert deze training voor gedragswetenschappers die in het jeugdzorgveld in Amsterdam-Amstelland werken en vaak te maken hebben met complexe casussen van gezinnen met meervoudige problematiek.
Opzet training
Op een interactieve en praktijkgerichte manier leren de cursisten hoe te handelen bij (een vermoeden van) seksueel misbruik. De nieuwste wetenschappelijke inzichten komen aan bod.
Deelnemers lezen literatuur en volgen 3 trainingsdagen. Ook werken ze elke trainingsdag 2 uur in een e-learning omgeving. Deze e-learning bestaat uit lesmateriaal, beeldmateriaal met vragen, een kennistoets en verschillende inleveropdrachten die door de trainer worden beoordeeld.
Praktische informatie
Locatie, data en tijd
- Centrum Seksueel Geweld Amsterdam-Amstelland
Elisabeth Wolffstraat 2-4, 1052 RR Amsterdam - Trainingsdagen:
Woensdag 9 september, 23 september en 7 oktober, van 9.30-15.00 uur - Na het volgen van de training telkens nog 2 uur e-learning
Aanmelden
Er is plek voor minimaal 8 en maximaal 16 deelnemers.
Ik meld me aanDoelgroep en toelatingseisen
Psychologen en orthopedagogen (in opleiding tot K&J Psycholoog NIP/ Orthopedagoog Generalist of SKJ). Vooropleiding: universitaire opleiding tot psycholoog/orthopedagoog.
Accreditatie
- 25,5 registerpunten voor het opleidingstraject voor in de Stichting Kwaliteitsregister Jeugd geregistreerde jeugdzorgwerkers. (K&J / OG opleiding: behandeling: 6, diagnostiek: 8, extra literatuurstudie: 4,5, overige taken: 7).
- 21 punten voor herregistratie.
Toetsing en evaluatie
Er is een instaptoets en een eindtoets. Deelnemers worden ook beoordeeld op actieve participatie in de groep. Evaluatie met behulp van het evaluatieformulier. Accreditatiepunten worden alleen toegekend bij het slagen voor beide toetsen en de verwerkingsopdrachten in de e-learning.
Tussentijdse toetsing
Er zijn toepasoefeningen tijdens de les. De cursist brengt een casus in waarop de cursist reflecteert op basis van het geleerde. Er worden vragen gesteld over de gelezen literatuur, en er zijn verwerkingsopdrachten in de e-learning.
Regels bij afwezigheid
Als de cursist minder dan 10% van de tijd afwezig is, krijgt deze een vervangende opdracht die uiterlijk de laatste lesdag wordt ingeleverd en nagekeken door de docent.
Is de cursist meer dan 10% van de tijd afwezig, dan krijgt deze geen punten. In overleg wordt de mogelijkheid geboden deel te nemen aan een latere uitvoering van de cursus.
Trainers
- Mechel Mangelmans, orthopedagoog/coach en trainer bij MeerMogelijkheden
mechel@meer-mogelijkheden.nl
- Lennie Staats, klinisch psycholoog/psychotherapeut bij BRight GGZ en Lennie Staats Psychotherapeut Jeugd Gezin & Trauma
info@lenniestaats.nl
Leerdoelen en programma
Leerdoelen
Inhoud van de cursus
Seksueel misbruik van een kind is een traumatische ervaring met vaak verstrekkende psychische en lichamelijke gevolgen voor zowel het kind als het gezin. Jeugdzorgprofessionals voelen zich verantwoordelijk om signalen van seksueel misbruik te herkennen en zo snel mogelijk de juiste acties te ondernemen om de situatie voor het kind te verbeteren. Hierbij wordt vaak een beroep gedaan op de kennis en vaardigheden van de gedragswetenschapper.
Handelingszekerheid vergroten
Door de complexiteit van deze problematiek ervaren gedragswetenschappers regelmatig enerzijds een gevoel van urgentie om te moeten handelen en anderzijds een gevoel van machteloosheid omdat ze niet goed weten hoe of wat. Deze training is gericht op het leren handelen bij (een vermoeden van) seksueel misbruik met als doel dat gedragswetenschappers competenter en meer handelingszeker worden.
Ondersteunen
De training is ook geschikt voor cursisten met weinig cliëntcontact, die meer gericht zijn op het ondersteunen van collega’s en het team. Het betreft een verdiepende cursus. Cursisten krijgen informatie over welke voorkennis als bekend verondersteld wordt en er worden literatuursuggesties gedaan voor het geval deze kennis nog ontbreekt. Bij de start van de cursus wordt een instaptoets afgenomen om het gewenste beginniveau te beoordelen.
Hoofddoel 1: Diagnostiek
Diagnostiek bij een vermoeden van of klachten na seksueel misbruik: signaleren, onderkennen, differentiaal diagnostiek, hypothesevorming over veroorzakende en in standhoudende factoren, opstellen integratief beeld en komen tot behandelplan.
- Kennis hebben over de belangrijkste aspecten van seksueel misbruik (kwantitatieve en kwalitatieve gegevens over plegers en slachtoffers, veroorzakende en in standhoudende factoren, gezinsdynamiek en gevolgen)
- Kennis hebben over de gevolgen van seksueel misbruik, differentiaal diagnostisch kunnen denken
- Inzicht hebben in eigen normen en waarden, (tegenoverdrachts) gevoelens rondom deze problematiek
- Inzicht hebben in “drempels” die het moeilijk maken mogelijk seksueel misbruik te signaleren
- Kennis hebben over het onderkennen van mogelijk seksueel misbruik
- Vaardigheden ontwikkelen met betrekking tot diagnostiek en het inventariseren van mogelijke grensoverschrijdingen bij jongeren en opvoeders (bed- en badgewoontes, getuige zijn van enzovoorts)
- Vaardigheden ontwikkelen m.b.t. het bespreekbaar maken van een vermoeden van seksueel misbruik met het kind en de ouder(s) en het voeren van adviesgesprekken
- Kennis hebben van en rekening kunnen houden met culturele aspecten in het signaleren en bespreekbaar maken van seksueel misbruik
Hoofddoel 2: Behandeling
Behandeling: kennis van behandelmogelijkheden, motivatie- en verwijsvaardigheden.
- Vaardigheden ontwikkelen in het interpreteren van de uitkomsten van diagnostiek bij klachten na seksueel misbruik en de consequenties voor het handelen
- Kennis hebben van de behandelmogelijkheden bij problemen na seksueel misbruik
- Vaardigheden ontwikkelen om het gezin te motiveren voor hulp
- Opstellen handelingsplan
- Kennis hebben van psycho-educatie over de problematiek en vaardigheden ontwikkelen om deze kennis over te brengen
Hoofddoel 3: Coaching
Coaching van jeugdzorgwerkers in het signaleren van en omgaan met deze problematiek, vaardigheden in interdisciplinair samenwerken, kennis van juridische en beroepsethische aspecten van de problematiek
- Inzicht hebben in de mogelijke spanningen waar beroepskrachten mee te maken krijgen, bijvoorbeeld de spanning tussen persoonlijke emoties en professionele verantwoordelijkheid
- Vaardigheden ontwikkelen om een vermoeden van seksueel misbruik met collega’s bespreekbaar te maken
- Vaardigheden ontwikkelen in het coachen van collega’s in het signaleren en handelen in het omgaan met deze problematiek
- Vaardigheden ontwikkelen om interdisciplinair samen te werken, met aandacht voor en kennis van ieders grenzen
- Kennis hebben van de juridische en beroepsethische aspecten van de problematiek en deze kennis kunnen inzetten bij het ondersteunen van jeugdzorgwerkers
Inhoud trainingsdagen
Dag 1: Signaleren en omgaan met (vermoedens van) seksueel misbruik
| Tijd | Onderdeel |
|---|---|
| 09.30-10.00 | Welkom, kennismaken, uitwisselen persoonlijke leerdoelen |
| 10.00-10.30 | Bespreken instaptoets |
| 10.30-11.00 | Signaleren: wat zijn signalen en hoe herken je ze? |
| 11.00-11.15 | Pauze |
| 11.15-11.45 | Bewustwording van eigen positie en visie tijdens het signaleren |
| 11.45-12.30 | Objectivering van signalen en concreet maken van vermoedens Practicum hypothesen en alternatieve hypothesen formuleren |
| Tijd | Onderdeel |
|---|---|
| 13.00-14.00 | Inbrengen en bespreken eigen casuïstiek |
| 14.00-15.00 | Practicum 1: Omgaan met een vermoeden van seksueel misbruik: wat kom ik tegen en wat kan ik doen? Practicum 2: Bespreekbaar maken van signalen |
| 15.00-17.00 | Hypothesevorming m.b.t. vermoedens van seksueel misbruik Kennisoverdracht, toepasopdracht en analyseren beeldfragment (e-learning) |
Dag 2: Gevolgen, diagnostiek, gespreksvoering
| Tijd | Onderdeel |
|---|---|
| 09.30-10.00 | Welkom en bespreken toepasopdracht van de e-learning |
| 10.00-11.00 | Kennisoverdracht: seksueel misbruik en de gevolgen voor de ontwikkeling van kinderen. Psychoseksuele ontwikkeling, stigmatisering en gevoelens van machteloosheid |
| 11.00-11.15 | Pauze |
| 11.15-12.00 | Screening en diagnostiek |
| 12.00-12.30 | Diagnostiek bij adviserende vragen. Onderzoek naar indicaties en contra-indicaties voor behandeling. |
| Tijd | Onderdeel |
|---|---|
| 13.00-14.00 | Practicum: gespreksvoering |
| 14.00-15.00 | Kennisoverdracht en practicum: Gezinsdynamiek bij misbruik |
| 15.00-16.00 | Gespreksvoering bij zorgen, formuleren van vragen, do’s en don’ts. Bekijken van scripts en beeldfragmenten: wat gaat goed, wat kan beter, wat zijn risico’s en wat zijn suggesties. |
| 16.00-17.00 | Diagnostische opdracht: een hypothese gestuurde werkwijze. Differentiaal diagnostisch denken en de veroorzakende en in standhoudende factoren en adviserende diagnostiek Seksueel misbruik en de gevolgen voor de ontwikkeling van kinderen (e-learning). |
Dag 3: Onthulling, behandeling en ondersteuning
| Tijd | Onderdeel |
|---|---|
| 09.30-10.00 | Welkom en bespreken toepasopdracht e-learning: gespreksvoering |
| 10.00-10.30 | Bespreking casus diagnostiekopdracht |
| 10.30-11.00 | Practicum: onthulling |
| 11.00-11.15 | Pauze |
| 11.15-12.30 | Introductie behandeling en verwijzing |
| Tijd | Onderdeel |
|---|---|
| 13.00-14.00 | Parallelprocessen en teamdynamiek: theorie en ervaringsoefening |
| 14.00-15.00 | Practicum: coaching medewerkers en het team |
| 15.00-16.30 | Specifieke behandeling waaronder traumagerichte cognitief gedragstherapeutische principes bij de behandeling van seksueel misbruik (e-learning) |
| 16.30-17.00 | Borging van het geleerde, evaluatie en afronding |
Achtergrond
Seksueel misbruik binnen een afhankelijkheidsrelatie
Diverse organisaties in Amsterdam werken samen in het Adviesteam Seksueel Misbruik (ASM). Wekelijks bespreekt het ASM adviesvragen van professionals. Het gaat dan om mogelijke gevallen van seksueel misbruik binnen een afhankelijkheidsrelatie. De slachtoffers zijn kinderen of jongeren (onder de 18 jaar) of volwassenen met een verstandelijke beperking.
Scholing professionals
Hulpverleners geven regelmatig aan dat ze onvoldoende zijn toegerust om seksueel misbruik te signaleren, bespreekbaar te maken en aan te pakken. Scholing is daarom belangrijk.