Pad tot huidige pagina

Sociale verbinding

Mensen willen zich graag thuis voelen in of verbonden voelen met hun stad of buurt. Steden kenmerken zich door variëteit, pluriformiteit en diversiteit. En daar horen vaak anonimiteit en een lage mate van sociale controle en cohesie bij.

Gevolg daarvan is dat de meeste mentale problemen (depressie, angststoornissen, schizofrenie, eenzaamheid) in steden relatief meer voorkomen dan in landelijke gebieden (Volksgezondheid en Zorg 2016). 48% van de Amsterdammers voelt zich (matig of ernstig) eenzaam (Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2016), landelijk is dat 43%. Een tussentijdse meting van de GGD geeft aan dat de ernstige eenzaamheid tussen 2016 en 2018 is toegenomen, van 13% naar 16% (Gezondheid in Beeld 19- t/m 64-jarigen Factsheet AGM 2018).

Amsterdam zet in op het creëren van aantrekkelijke plekken waar mensen gelegenheid krijgen om anderen te ontmoeten, te bewegen en gezond te genieten van het leven in de stad. De plekken moeten nabij zijn en toegankelijk voor iedereen. Daarbij is speciale aandacht voor ouderen, zodat zij langer mee kunnen doen in de samenleving. Aantrekkelijk ingerichte plekken dragen bij aan het verminderen van de kans op eenzaamheid en stressgerelateerde klachten. Ook kunnen zij een bijdrage leveren aan de fysieke fitheid, sociale cohesie en kwaliteit van leven, mits goed ingericht.

Ambitie/inzet komende tijd

  • Formuleren Ontmoetingslogica als onderdeel van de Gezondheidslogica, waarin heldere richtlijnen voor een gezonde leefomgeving worden opgenomen met goede voorbeelden voor toetsers en ontwerpers

Gezondheidskundige onderbouwing

Spontane ontmoetingen vormen een cruciaal element voor het welbevinden van buurtbewoners, ook als mensen niet met elkaar communiceren. Elkaar (her)kennen is al genoeg voor de buurtbinding, en vormt de eerste stap voor contact. Daarom zijn informele ontmoetingsplekken belangrijk voor sociaal contact. Denk hierbij ook aan onverwachte plekken, zoals een gemeenschappelijk trappenhuis, het schoolplein, de verzamelplek voor afvalcontainers, grasveldjes, collectieve ruimte in bezit van woningcorporaties en speeltuinen.

Voor ontmoeting zijn vooral variatie en verblijf belangrijk. Hoe aangenamer het verblijf, hoe langer men blijft en hoe groter de kans op ontmoeting is. Er zijn verschillende vormen van ontmoeten, afhankelijk van de plek van de buurt waarbinnen ontmoeten gestimuleerd gaat worden: in de binnenstad gaat het vooral om flaneren en afspreken met vrienden. In woonwijken en straten is spontane ontmoeting belangrijk. Voor het stimuleren van ontmoeten is diversiteit van aanbod belangrijk, bijvoorbeeld door diversiteit van de zitgelegenheid: van grote bank tot verplaatsbare stoelen, zodat men de keuze heeft om samen of juist alleen te zitten of diversiteit in recreatie-, spel- en sportgelegenheid. Maar denk ook aan de uitdagingen van de verschillende generaties, die gebruik maken van de openbare ruimte. Zo zijn er vlakke en stroeve looproutes voor senioren noodzakelijk, met bankjes onderweg. Ook afstanden spelen een rol bij het stimuleren van ontmoeting en het collectieve gebruik van de openbare ruimte: bij voorkeur liggen voorzieningen, sport- en speelplekken, pleinen en parken verspreid op loopafstand. De gemeente ambieert dan ook deze voorzieningen in een radius van 300 meter in te richten voor haar bewoners. Zo is de kans groot dat buurtbewoners elkaar vaker tegenkomen, waardoor zij zich thuis (gaan) voelen in de omgeving.