De eerste 1000 dagen en ik: Denise Leusink
Als onderzoeker bij het lectoraat Samenwerken aan Mondgezondheid onderzoekt Denise Leusink hoe mondzorg en de eerste 1000 dagen met elkaar samenhangen. Een verband dat volgens haar nog te vaak onderbelicht blijft. Wat vaak wordt onderschat, is hoe vroeg de basis voor mondgezondheid wordt gelegd: dat is al tijdens de zwangerschap.
Een basis die al vóór de geboorte begint
Dat een gezonde mond bijdraagt aan goed eten, groeien en ontwikkelen, weten de meeste professionals wel. Wat volgens Denise minder bekend is: die basis wordt al gelegd tijdens de zwangerschap en de eerste levensmaanden. "Cariës (gaatjes) op jonge leeftijd kan pijn, slaapproblemen en zelfs ziekenhuisopnames veroorzaken," vertelt ze. "En jong geleerd is oud gedaan. Gezonde mondgewoontes die je vroeg aanleert, daar hebben kinderen de rest van hun leven profijt van."
Gezonde mondgewoontes die je vroeg aanleert, daar hebben kinderen de rest van hun leven profijt van.
Samenwerking als vertrekpunt
Vanuit het lectoraat werkt Denise samen met o.a. JGZ-organisaties, tandartsen en mondhygiënisten, gemeenten, zorgverzekeraars, verloskundigen en Stichting Centering. "We sluiten graag aan bij bestaande initiatieven zoals Kansrijke Start, zodat mondgezondheid daar een vanzelfsprekend onderdeel van wordt," zegt ze. De aanpak is nadrukkelijk co-creatief: interventies worden samen met de professionals en ouders voor de doelgroep ontwikkeld en getoetst
Praktijkvoorbeeld
Een mooi voorbeeld daarvan is project SMILE, waarin mondgezondheid wordt geïntegreerd in CenteringZorg, de groepsgerichte zorgmethodiek in de geboortezorg en jeugdgezondheidszorg. Samen met Centering-begeleiders, verloskundigen, jeugdverpleegkundigen en (aanstaande) ouders ontwikkelt een breed consortium, met onder meer ACTA, Hogeschool Utrecht en Stichting Centering Zorg Nederland, gesprekstoolkits over mondgezondheid. "Dit had nooit gekund zonder de verloskundige en JGZ-kennis van onze partners," aldus Denise. "Juist door mondzorg te koppelen aan een bewezen effectieve aanpak bereiken we ook gezinnen die anders lastiger in beeld komen."
Van behandelen naar voorkomen
Denise ziet mondzorg steeds meer verschuiven van apart specialisme naar onderdeel van de algehele gezondheid, en van behandelen naar preventie. "Vroeger gingen kinderen vaak pas rond hun tweede jaar voor het eerst naar de tandarts. Nu willen we ze al zien vanaf het eerste doorgebroken tandje." Die vroege aandacht loont, benadrukt ze, niet alleen tegen cariës, maar bijvoorbeeld ook tegen overgewicht, zoals ook zichtbaar wordt binnen project Metahealth.
De grootste uitdaging
Wat Denise betreft zit de grootste uitdaging in de versnippering: mondzorg voor jonge kinderen staat nog te vaak op zichzelf, terwijl er via andere professionals al zoveel contactmomenten met ouders zijn. "Structurele samenwerking en heldere afspraken over wie wat signaleert en doorverwijst helpen om die versnippering te doorbreken."
Toekomstbeeld
Als Denise vooruitkijkt, is het beeld helder: mondgezondheid als vanzelfsprekend onderdeel van ieder contact met (aanstaande) ouders, van verloskundige tot consultatiebureau, zonder dat dit extra tijd of expertise vraagt die er niet is. "Signalering en doorverwijzing verlopen dan soepel, omdat professionals uit verschillende domeinen elkaar kennen en weten wanneer ze elkaar nodig hebben."