Pad tot huidige pagina

Malaria profylaxe

14 oktober 2019

Reist u naar een gebied met een hoog risico op malaria?

U reist naar een gebied met een hoog risico op malaria, daarom worden malariatabletten geadviseerd. Naast het gebruiken van de tabletten is het belangrijk dat u zich beschermt tegen muggenbeten. Hier leest u over bescherming tegen muggenbeten en hoe u de tabletten gebruikt.

Bescherming tegen muggenbeten

Voor iedereen die in een malariagebied verblijft gelden de volgende antimuggenmaatregelen:

  • Draag goed bedekkende kleding: lange mouwen, lange broek, dichte schoenen met sokken;
  • Gebruik op onbedekte lichaamsdelen een insecten-werend middel dat DEET bevat;
  • Zie voor meer informatie over doseringen de folder ‘DEET op reis’;
  • Zorg dat uw slaapkamer vrij is van muggen of slaap onder een goed sluitend en geïmpregneerd muskietennet (klamboe);
  • Een afgesloten kamer met airconditioning helpt ook als bescherming tegen muggen.

Antimalariamiddelen (chemoprofylaxe)

Deze tabletten slikt u gedurende uw reis en na het verlaten van het malaria gebied. Sommige tabletten start u met slikken voor de reis. Hieronder staat beschreven hoe u de tabletten in moet nemen.

Wanneer en hoe neem ik antimalariamiddelen (chemoprofylaxe) in?

Volwassenen: Atovaquon/proguanil 250/100mg

tablet (als merkloze tabletten en als Malarone® verkrijgbaar).

  • Beginnen op de dag vóór aankomst en doorgaan tot zeven dagen na verlaten van het malariagebied;
  • Elke dag een tablet innemen;
  • Innemen met een vette maaltijd of zuiveldrank;
  • Dosering voor kinderen is afhankelijk van het gewicht;
  • Bijwerkingen zijn over het algemeen mild;
  • Mogelijke bijwerkingen: buikpijn, misselijkheid, diarree, hoofdpijn, aften (kleine zweertjes in de mond) en tijdelijke haaruitval;
  • Niet gebruiken als u zwanger bent of een ernstige nierfunctiestoornis heeft;
  • Geeft u borstvoeding? Overleg dan met uw reizigersadviseur.

Kinderen: Atovaquon/proguanil 62,5/25mg

tablet (als merkloze tabletten en als Malarone junior® verkrijgbaar).

< 5 kg. niet geven
5 t/m 8 kg. 1/2 kindertablet per dag
9 t/m 10 kg. 3/4 kindertablet per dag
11 t/m 20 kg. 1 kindertablet per dag
21 t/m 30 kg. 2 kindertabletten per dag
31 t/m 40 kg. 3 kindertabletten per dag
> 40 kg. 1 volwassenen tablet per dag

Volwassenen: Doxycycline 100 mg

tablet (verschillende fabrikanten)

  • Beginnen op de dag van aankomst en doorgaan tot vier weken na verlaten van het malariagebied;
  • Elke dag een tablet innemen;
  • Ruim voor het slapen gaan innemen in een zittende of staande houding met een ruime hoeveelheid water;
  • Mogelijke bijwerkingen: maag- of darmklachten, allergische reacties, vaginale schimmelinfecties of huiduitslag bij lang verblijf in de felle zon;
  • Gebruik niet als u zwanger bent of borstvoeding geeft.

Kinderen: Doxycycline 100 mg

Let op: Dosering voor kinderen is afhankelijk van het gewicht en de leeftijd.

< 8 jaar niet geven
< 45 kg. 2mg./kg.
> 45 kg. volwassen dosering

Mefloquine 250 mg volwassenen:

tablet (Lariam®).

  • Beginnen drie weken voor aankomst en doorgaan tot vier weken na verlaten van het malariagebied;
  • Bij onvoldoende tijd kan ook 10 dagen voor aankomst gestart worden met slikken.
  • Elke week een tablet innemen;
  • Innemen met ten minste één glas vloeistof en niet op een lege maag;
  • Dosering voor kinderen is afhankelijk van het gewicht;
  • Mogelijke bijwerkingen: misselijkheid, buikpijn en duizeligheid. Soms klachten van onrust, slecht slapen en levendige dromen. Ernstige psychiatrische bijwerkingen zijn zeer zeldzaam;
  • Niet gebruiken als u epilepsie of psychiatrische klachten heeft of deze in het verleden heeft gehad;
  • Niet gebruiken als u een ernstige leverfunctiestoornis heeft.

Mefloquine 250 mg kinderen:

< 5 kg. niet geven
5 t/m 10 kg. 5 mg./kg. per week
11 t/m 20 kg. 1/4 tablet per week
21 t/m 30 kg. 1/2 tablet per week
31 t/m 45 kg. 3/4 tablet per week
> 45 kg. 1 tablet per week

Volwassenen: Chloroquine 100mg

tablet (Artecef®).

  • Beginnen op de dag van aankomst en voortzetten tot vier weken na verlaten van het malariagebied;
  • Bij aankomst: de eerste twee dagen één tablet innemen, vervolgens elke week één tablet op dezelfde dag;
  • Innemen tijdens of na de maaltijd;
  • Dosering voor kinderen is afhankelijk van het gewicht;
  • Mogelijke bijwerkingen: maag- of darmklachten. Soms klachten van angst en slapeloosheid;
  • Gebruik niet als u myasthenia gravis of een ernstige overgevoeligheid voor het middel heeft.

Kinderen: Chloroquine 100mg

< 5 kg. 1/2 tablet per week
5 t/m 10 kg. 1/2 tablet per week
11 t/m 20 kg. 1 tablet per week
21 t/m 30 kg. 1 1/2 tablet per week
31 t/m 45 kg. 2 1/2 tabletten per dag
> 45 kg. 3 tabletten per week

Volwassenen: Proguanil 100mg

tablet: (Paludrine®).

  • Beginnen op de dag van aankomst en voortzetten tot vier weken na verlaten van het malariagebied;
  • Twee tabletten per dag innemen;
  • Innemen na de maaltijd;
  • Dosering voor kinderen is afhankelijk van het gewicht,
  • Mogelijke bijwerkingen: huiduitslag bij lang verblijf in de felle zon en tijdelijke haaruitval.
  • Gebruik niet als u een ernstige nierfunctiestoornis heeft.

Kinderen: Proguanil 100mg

Let op: dosering voor kinderen is afhankelijk van het gewicht.

< 11 kg. 1/4 tablet per dag
11 t/m 20 kg. 1/2 tablet per dag
21 t/m 30 kg. 1 tablet per dag
31 t/m 45 kg. 1 1/2 tablet per dag
> 45 kg. 2 tabletten per dag

Lees altijd de bijsluiter van de bovengenoemde antimalariamiddelen. Als u binnen een uur na innemen van de antimalariamiddelen heeft gebraakt neem dan een nieuwe dosis in.

Malaria algemeen

Malaria is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door malariaparasieten. Deze parasieten komen via een muggenbeet het lichaam binnen. Muggen die malaria overbrengen steken tussen zonsondergang en zonsopgang. Malaria kunt u voorkomen door u goed te beschermen tegen muggenbeten.

Waar komt malaria voor?

Malaria komt voor in (sub)tropische gebieden van Zuid- en Midden-Amerika, Afrika en Azië. Reizigers naar sub-Sahara Afrika en bepaalde gebieden in Azië en Zuid-Amerika lopen het hoogste risico op malaria.

Er zijn drie soorten malariagebieden: laag-, middelmatig- en hoog-risicogebieden. Voor alle drie de gebieden geldt dat u goede antimuggenmaatregelen moet nemen.

  • Bij laag-risicogebieden wordt u geadviseerd zorgvuldig anti-muggenmaatregelen te treffen;
  • Bij middelmatig-risicogebieden wordt u geadviseerd een noodbehandeling mee te nemen op reis. U kunt zichzelf dan behandelen in geval van (verdenking op) malaria, bij voorkeur nadat de diagnose door een arts is gesteld;
  • Bij hoog-risicogebieden wordt altijd antimalariamiddelen (chemoprofylaxe) geadviseerd.

Welke vormen van malaria zijn er?

Er zijn vijf verschillende vormen van malaria die bij mensen kunnen voorkomen. De gevaarlijkste vorm is malaria tropica en wordt veroorzaakt door de Plasmodium falciparum parasiet. De andere veroorzakers van malaria (Plasmodium vivax, Plasmodium ovale, Plasmodium malariae) zijn in het algemeen goedaardiger: de verschijnselen zijn hetzelfde, maar er treden zelden ernstige complicaties op. De laatst ontdekte vorm van malaria is de Plasmodium knowlesi.

Malaria tropica is gevaarlijk en kan dodelijk verlopen, maar de ziekte is goed te behandelen als deze op tijd wordt gestart. De ziekte moet dan wel op tijd worden herkend. Vermeld daarom als u ziek wordt aan uw (huis)arts dat u recent in de tropen bent geweest.

Derdedaagse koorts (veroorzaakt door de parasieten P. vivax of P. ovale) is de belangrijkste andere vorm van malaria. Deze vorm kan maanden tot ongeveer vier jaar na terugkomst uit de tropen, of beëindiging van de antimalariamiddelen, nog ziekteverschijnselen veroorzaken. Deze gaan gepaard met koortsaanvallen en hevige koude rillingen die heel kenmerkend om de dag terugkomen. Men spreekt hierbij van een goedaardige vorm van malaria, omdat deze zelden dodelijk is.

Wat als ik denk dat ik malaria heb na terugkeer in Nederland?

Ook na terugkeer in Nederland kunt u gedurende de eerste twee maanden 'griepachtige' verschijnselen krijgen, al dan niet met koorts. Deze verschijnselen kunnen de eerste tekenen zijn van een beginnende (ernstige) malaria infectie. Raadpleeg in een dergelijk geval uw huisarts en vermeld dat u onlangs in een malariagebied bent geweest.

Ga altijd voor een individueel advies naar een reizigersadvies- en vaccinatiebureau. De adviezen kunnen per persoon verschillen. Dit kan bijvoorbeeld te maken hebben met medicijngebruik of uw gezondheidstoestand.

Zie ook www.lcr.nl > advies per land

Zie ook www.lcr.nl > informatie over ziekten