Pad tot huidige pagina

Risico’s op ziekte na zwemmen in grachtenwater nader onderzocht

2 augustus 2018

In de zomer van 2016 vonden er in Amsterdam en Utrecht zwemevenementen plaats in de stedelijke binnengrachten. GGD regio Utrecht heeft in samenwerking met GGD Amsterdam het risico op gezondheidsklachten onderzocht na deelname aan de zwemevenementen.

De resultaten van dit onderzoek zijn onlangs internationaal gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift PLOS ONE. Gezondheidsklachten die konden worden gerelateerd aan de zwemevenementen in grachten waren maagdarm-, luchtweg-, oor- en huidklachten. Bij het Utrechtse evenement waren de aantallen te klein om met zekerheid uitspraken te doen. Bij het Amsterdamse evenement hadden deelnemers een licht maar significant verhoogd risico op maagdarmklachten en luchtwegklachten ten opzichte van mensen die niet deelnamen.

Vragenlijst
Voor het onderzoek zijn alle deelnemers van de Utrecht SingelSwim (USS) en de Amsterdam City Swim (ACS) in 2016 uitgenodigd een gezondheidsvragenlijst in te vullen. Daarnaast zijn zwemmers gevraagd om elk twee personen uit hun directe omgeving die niet hebben gezwommen, te vragen om dezelfde vragenlijst in te vullen. Ook is het grachtenwater bij beide evenementen onderzocht.

In de USS hebben 160 deelnemers (59% respons) en 40 niet-zwemmers de enquête ingevuld. Van de zwemmers meldden er acht (5%) maagdarmklachten te hebben gehad na het evenement. Bij de niet-zwemmers was dit er één (3%). In het water waarin is gezwommen, zijn virussen gevonden die maagdarmklachten kunnen geven. In de ACS hebben 1.169 deelnemers van het zwemevenement de vragenlijst ingevuld (43% respons), en 410 niet-zwemmers. Er waren 71 zwemmers die maagdarmklachten meldden (6%), tegenover vijf mensen die niet zwommen die maagdarmklachten hadden (1%). Deelnemers aan de ACS hadden een licht maar significant verhoogd risico op maag-darmklachten, 94% rapporteerde geen klachten. De klachten waren kortdurend van aard. Het onderzoek betrof alleen klachten die zich op de korte termijn voordoen. Infecties die zich pas na enkele weken kunnen openbaren, konden nog niet worden meegenomen in dit onderzoek.

Dit onderzoek is een vervolg op eerder onderzoek naar zwemmen in Utrechts en Amsterdams grachtenwater.

Advies GGD

Uit de onderzoeken blijkt dat zwemmen in grachtenwater een licht verhoogd risico op maagdarmklachten geeft. De risico’s kunnen variëren afhankelijk van omgevingsfactoren, zoals hevige regenbuien, of kenmerken van de zwemmers zoals het inslikken van water tijdens het zwemmen. In niet-officieel zwemwater, zoals grachten, wordt de waterkwaliteit niet standaard gecontroleerd. Als hier officiële (zwem)evenementen plaatsvinden, kan er wel een extra controle plaatsvinden en extra voorlichting over de gezondheidsrisico’s plaatsvinden om de risico’s voor de gezondheid te beperken.

Ook na ons onderzoek, waarbij geen sprake is geweest van grote uitbraken onder zwemmers, raadt de GGD aan om voorzichtig te zijn in open water te zwemmen omdat de kwaliteit van het water nooit optimaal te controleren is.

Mensen met een verhoogd risico op infecties, zoals zwangeren en personen die medicatie gebruiken die de weerstand onderdrukken, wordt geadviseerd niet in open water te zwemmen.

Auteur: Auteur: Putri Hintaran, Arts Infectieziektebestrijding KNMG, GGD regio Utrecht in samenwerking met co-auteurs en GGD Amsterdam.

Zie ook Zwemmen in open water.