Pad tot huidige pagina

"Er is nog veel te doen op het gebied van inclusieve zorg"

26 juli 2022

Camiel Welling – arts seksuele gezondheid bij GGD Amsterdam en medisch supervisor bij de Transkliniek – staat ook wel bekend als ‘de dokter met de gellak-nagels’. “Ik heb bij de GGD de vrijheid mezelf te zijn, met al mijn bijzonder- en gekkigheden. Die veiligheid wil ik ook uitdragen naar mijn patiënten. Wees je onvoorwaardelijke zelf: je hoort erbij! Helaas is deze inclusieve zorg nog niet overal vanzelfsprekend."

Over de Transkliniek

De Transkliniek is een samenwerking tussen Trans United Europe, het Centrum Seksuele Gezondheid van GGD Amsterdam en HVO Querido. De kliniek is er voor transpersonen die niet in de reguliere zorg terechtkomen. Bijvoorbeeld omdat zij ongedocumenteerd of dakloos zijn of om andere redenen uitsluiting ervaren. Zij kunnen er terecht voor hormoonrecepten, bloed- en soa-onderzoek, hulp bij PrEP en Hepatitis B-vaccinaties. Daarnaast is er aandacht voor psychosociale steun.

Het gaat om je diepste kern

Volgens Camiel is de Transkliniek een broodnodige plek binnen de zorgsector. “Je genderidentiteit is heel primair. Het is je diepste kern, je basis, je eigen ik,” legt hij uit. “Maar begrip voor dit onderwerp is niet vanzelfsprekend. Veel transpersonen voelen zich onbegrepen of niet serieus genomen. Ze hebben het gevoel dat een arts er niet voor hen is en gaan dan niet meer langs voor hulp. Het vertrouwen in de reguliere zorg is minimaal. En daarom is de samenwerking met Trans United Europe zo belangrijk. Wij begeleiden mensen samen om weer vertrouwen te krijgen in de zorg.”

Met de doelgroep aan tafel

Luisteren naar en werken met de doelgroep is ontzettend belangrijk om zorg inclusiever te maken. “We kunnen verbetering brengen door kennis te delen en uit te wisselen,” vertelt Camiel. “Bij de Transkliniek zitten alle teamleden gelijkwaardig met elkaar aan tafel. We zijn een diverse groep qua genderidentiteit en -expressie, maar ook qua achtergrond. Zo hopen we herkenning en een veilige plek te creëren.”

Tegelijkertijd wil de kliniek een voorbeeld zijn voor andere zorginstellingen. “Je zou verwachten dat er bij een opleiding als geneeskunde of bij de huisartsenopleiding inmiddels wel aandacht is voor genderdiversiteit,” gaat Camiel verder. “Maar we merken dat er nog steeds een blinde vlek is voor de zorgbehoeften van transpersonen. En daar ligt een grote uitdaging.”

GGD Amsterdam als voorbeeld?

Die uitdaging is er een die GGD Amsterdam volgens Camiel aan kán en wíl gaan. “In de jaren ’80 hebben we veel betekend tijdens de aidscrisis,” vertelt hij. “Onze soa-polikliniek heeft zich toen als een van de eersten ingezet voor de regenbooggemeenschap en ik hoop dat we dat nu ook doen voor de transgemeenschap. We willen bewustzijn creëren en laten zien dat we strijden voor inclusieve zorg. Voor uitsluiting en stigmatisering is bij ons geen plaats.”

Kan GGD Amsterdam als voorbeeld dienen voor de rest van Nederland? Camiel lacht: “We zijn pas anderhalf jaar betrokken bij de Transkliniek. Maar we merken nu al dat de vraag naar deze inclusieve zorg overweldigend is. Met het vertrouwen van Trans United Europe kunnen we dat mogelijk maken. Onze rol is vooral ondersteunend en aanvullend. Ik hoop dat andere GGD’en en zorginstellingen zien hoeveel een samenwerking als deze kan opleveren voor de transgemeenschap. Ik ben er in elk geval erg trots op dat ik hier onderdeel van mag uitmaken.”

Nog even doorstrijden

Hoe gepassioneerd hij ook is, Camiel realiseert zich dat het praten over genderdiversiteit niet binnen twee of drie jaar genormaliseerd is in de zorgsector. “Het is een strijd van de lange adem,” zegt hij. “Maar als we ons hardmaken voor het krachtig en veilig inbedden van inclusieve zorg, dan geloof ik dat we de hele maatschappij gezonder maken. Dat hoort ook echt bij de GGD. Wij zetten ons in voor de publieke gezondheid, waarbij we niemand buitensluiten. Zeker de meest kwetsbaren niet. Zolang wij blijven luisteren naar de gemeenschap, geloof ik dat we uiteindelijk ook veel voor de samenleving in het algemeen kunnen betekenen. Dat we elkaar accepteren, elkaar sterker en krachtiger maken.”

My Gender, my Pride

Dat er meer aandacht nodig is voor genderidentiteit is dus een gegeven. Van 30 juli tot en met 7 augustus vieren we de Pride in Amsterdam. Het thema van dit jaar: My Gender, My Pride. “Ik vind het een geweldig thema,” beaamt Camiel. “De focus bij de Pride ligt nog altijd meer op seksuele oriëntatie en niet op genderdiversiteit. De queer-, trans- en interseksegemeenschap voelt zich vaak niet gezien of begrepen. Het is goed dat er nu specifiek aandacht voor is. En de mensen die zich er ongemakkelijk bij voelen, worden uitgedaagd om bij zichzelf na te gaan waar dat ongemak nu precies vandaan komt.”

Onbekend maakt onbemind?

Dat zijn er helaas nog veel: mensen die genderidentiteit een ongemakkelijk onderwerp vinden. “Dat is ook helemaal niet zo vreemd,” gaat Camiel verder, “want je bent er niet mee opgegroeid. Je komt het onderwerp nauwelijks tegen op basis- of middelbare scholen en ook niet binnen vervolgopleidingen. En onbekend maakt onbemind. Transpersonen worden vaak als anders en eng gezien. Terwijl het een normaal onderdeel van de diversiteit aan identiteiten is die onze wereld rijk is. Neem je eenmaal een nieuw, open perspectief aan over genderdiversiteit, dan gaat er een wereld voor je open. En als je eens wist hoeveel je dan voor iemand kunt betekenen...”

Meer informatie