De eerste 1000 dagen en ik: Elitsa
Elitsa Yordanova woont al 25 jaar in Nederland. Al 15 jaar helpt ze als tolk mensen uit Bulgarije die hier komen werken en geeft ze advies aan gezinnen en hulpverleners. Maar ze is vooral een belangrijke brug tussen 2 werelden.
Elitsa werkt in Amsterdam en Zaanstad samen met dokters, verpleegkundigen en Bulgaarse gezinnen. Ze let vooral op de eerste 1000 dagen van een kind. Die tijd is heel belangrijk voor een gezond leven. Maar voor mensen die hier net komen wonen, is die tijd vaak moeilijk. Ze hebben veel stress en voelen zich onzeker.
Van schooljuf naar helper
Elitsa was niet van plan om dit werk te gaan doen, maar ze voelde gewoon dat ze moest helpen. 15 jaar geleden begon ze een zondagsschool voor Bulgaarse kinderen. Ze wilde hen de Nederlandse taal en cultuur leren. Maar de school werd al snel meer dan dat. “Ouders kwamen niet alleen met vragen over school,” vertelt Elitsa, “ze hadden ook zorgen over hun gezondheid, zwanger zijn en opvoeden.”
Veel gezinnen begrepen de zorg in Nederland niet goed. Ze spraken de taal niet en waren bang om fouten te maken. Daardoor werden kleine problemen vaak groot. Elitsa besloot te helpen. Ze ging mee naar de huisarts en het ziekenhuis, hielp vrouwen die zwanger waren en was zelfs bij bevallingen. Het begon als simpele hulp, maar het werd steeds belangrijker. De gezinnen voelden zich eindelijk gehoord en de dokters begrepen eindelijk wat er bij de Bulgaarse mensen thuis speelde.
Een moeilijke start
Sinds 2023 werkt Elitsa voor Buurtteam Nieuw-West. Ze helpt hulpverleners bij het project over de eerste 1000 dagen. Voor mensen die hier komen werken, is deze tijd extra risicovol. Een zwangerschap moet een fijne tijd zijn. Maar voor veel vrouwen is het een tijd van eenzaamheid en angst.
“Dit hoort het mooiste moment van je leven te zijn,” zegt Elitsa. “Maar veel vrouwen voelen zich verloren. Ze begrijpen de regels niet, spreken de taal niet en zijn bang om iets verkeerd te doen.”
Elitsa zorgt voor rust. Ze vertaalt niet alleen de woorden, maar legt ook uit hoe alles werkt. Ze zorgt dat mensen elkaar weer vertrouwen. Ze begeleidt groepen zwangere vrouwen. Deze vrouwen staan er zo niet alleen voor.
Als je iemand echt leert kennen, kun je beter helpen. Dan wordt de zorg beter en menselijker.
Regels en mensen
Elitsa ziet elke dag hoe het gaat in de zorg. “Regels zijn nodig, daar geloof ik in,” zegt ze. “Maar ze werken niet voor iedereen hetzelfde.”
Soms oordelen hulpverleners te snel. Ze kijken naar het dossier en de regels, maar niet naar de mens. Elitsa leert hen om anders te kijken. Ze legt uit waarom mensen wantrouwend zijn. Of waarom ze soms niet op een afspraak komen. “Als je iemand echt leert kennen, kun je beter helpen. Dan wordt de zorg beter en menselijker.”
Belangrijk voor iedereen
Het werk van Elitsa is belangrijk. Problemen worden eerder gezien en de zorg wordt beter gebruikt. Dat helpt de gezinnen, maar het bespaart ook geld voor de samenleving. En kinderen krijgen zo een kans op een betere toekomst.
Elitsa hoopt dat de zorg in de toekomst verandert. “Het gaat mij niet om perfecte formulieren,” zegt ze. “Het gaat om veiligheid en vertrouwen. We moeten niet te streng oordelen, maar kijken met liefde en begrip. Dan maken we een samenleving waarin het voor iedereen veilig is om een kind te krijgen.”


