Rabiës (hondsdolheid)

1 augustus 2018

Wat is rabiës?

Rabiës is een zeldzame dodelijke infectieziekte. Mensen krijgen het door een virus. Besmette dieren dragen het virus bij zich. Rabiës noemen we ook wel hondsdolheid.

Waar komt rabiës voor?

Rabiës komt overal in de wereld voor. In Nederland zijn bepaalde soorten vleermuizen soms besmet.

Hoe kunt u rabiës krijgen?

Iemand kan rabiës krijgen als hij is gebeten of gekrabd door een besmet dier. Of doordat speeksel van het dier op het slijmvlies van bijvoorbeeld de ogen of mond komt.

In Nederland zijn bepaalde soorten vleermuizen soms besmet. In andere landen kunnen ook andere zoogdieren besmet zijn met het virus. Zoals honden, katten, apen, vleermuizen en vossen. Veel toeristen blijken te worden gebeten of gekrabd door apen. Vleermuizen zijn ook zoogdieren en berucht om het risico van rabiësoverdracht. Besmetting van mens op mens treedt zelden op.

Wat zijn de ziekteverschijnselen van rabiës?

Rabiës begint met griepachtige verschijnselen zoals koorts. Vervolgens kunnen er spierkrampen, stuipen en/of verlammingsverschijnselen optreden. Uiteindelijk treden er slik- en ademhalingsproblemen en soms watervrees op. Rabiës is een zeer ernstige ziekte die vrijwel altijd tot de dood leidt.

Wie kan rabiës krijgen?

Iedereen die door een besmet dier gebeten, gekrabd of gelikt is, kan rabiës krijgen.

Wat kunt u doen om rabiës te voorkomen?

  • Vermijd zoveel mogelijk contact met zoogdieren in landen waar rabiës voorkomt. Dieren kunnen namelijk al besmettelijk zijn voordat ze zelf ziek worden.
  • Raak geen dode of zieke dieren aan.
  • In sommige gevallen kan het verstandig zijn u voor uw reis tegen rabiës te laten vaccineren. Gaat u naar het buitenland op vakantie? Vraag dan na tijdens uw bezoek aan het Reizigersadvies- en vaccinatiebureau of het nodig is om u tegen rabiës in te enten.

Is rabiës te behandelen?

Als mensen klachten van rabiës krijgen, is behandeling niet meer mogelijk en overlijden ze. Daarom is het erg belangrijk om direct te beginnen met de behandeling.

Wat moet u doen als u gewond raakt door een dier in het buitenland?

  • Maak de wond schoon met een borsteltje, water en zeep.
  • Ontsmet vervolgens de wond met alcohol (70%) of jodium.
  • Ga direct naar een arts. De arts beoordeelt of er kans is op rabiës. Is er kans op rabiës? Dan is behandeling (post-expositie rabies)  zo snel mogelijk nodig. De arts zal indien nodig antistoffen en vaccinaties toedienen. Een complete serie vaccinaties na mogelijke blootstelling bestaat uit vijf injecties in combinatie met antirabiës-immunoglobuline. Als dat niet mogelijk is (in landen buiten Europa is antirabiës-immunoglobuline meestal niet verkrijgbaar), neem dan zo snel mogelijk voor advies contact op met een deskundige, bijvoorbeeld uw reisverzekering.
  • Licht de plaatselijke politie over het voorval in, vooral als het gaat om een zwervend dier.
  • Stel uw huisarts direct bij thuiskomst op de hoogte. Hoe eerder de behandeling begint, hoe kleiner de kans om ziek te worden. Lees hier de folder over postexpositie rabiës.


Wat moet u doen als u gekrabt, gebeten of gelikt bent door een vleermuis in Nederland?

In Nederland komt rabiës zeer zelden voor en alleen bij bepaalde vleermuissoorten. Je kunt niet aan een dier zien of hij rabiës heeft. Raak daarom een (dode) vleermuis nooit met blote handen aan.

In het geval u wel gekrabt, gelikt of gebeten bent, neem direct contact op met uw huisarts of de afdeling Infectieziekten van de GGD.

Contact

De afdeling Infectieziekten is tijdens kantooruren bereikbaar: 020-5555 337

Buiten kantooruren: 020-555 5555. Vraag naar de dienstdoende arts infectieziekten

bron: RIVM, GGD, LCR