Pad tot huidige pagina

Toezicht Wmo

Onderzoeksrapporten vindt u op ToezichtWMO.nl

Wat is de Wmo?

De Wmo is een wet waarin is staat hoe gemeenten ervoor moeten zorgen dat hun burgers zolang mogelijk thuis kunnen wonen en zo goed mogelijk mee kunnen doen in de samenleving.

Dit doen gemeenten door verschillende soorten ondersteuning (voorzieningen) aan te bieden. Hierbij kun je denken aan voorzieningen als: dagbesteding, hulp bij het huishouden, aanvullend openbaar vervoer en woonaanpassingen.

Soms is het niet mogelijk voor iemand om thuis te blijven wonen, ook niet met hulp van familie of vrienden. In zulke situaties kunnen personen terecht in voorzieningen voor dak- en thuislozen. Hier verblijven mensen die net iets meer begeleiding nodig hebben bij het zelfstandig functioneren.

Voor wie is de Wmo?

De Wmo is er voor iedereen die vanwege een bepaalde situatie of aandoening (tijdelijk) niet zelfredzaam is. Bijvoorbeeld voor ouderen die slecht ter been zijn, maar ook slachtoffers van huiselijk geweld en mensen met een psychische aandoening.

Waarom toezicht op de Wmo?

Mensen die ondersteuning nodig hebben zijn in meer of meerdere mate kwetsbaar. Het is daarom belangrijk dat de ondersteuning die wordt geboden van goede kwaliteit is.

Wie is waarvoor verantwoordelijk?

  • Aanbieders van de verschillende voorzieningen zijn verantwoordelijk voor het bieden van kwalitatief goede ondersteuning.
  • De toezichthouder is verantwoordelijk voor het beoordelen of de wet wordt nageleefd.
  • De gemeente is verantwoordelijk voor het handhaven van de kwaliteit van het complete aanbod aan voorzieningen, de toegang en de uitstroom.

De gemeenten Aalsmeer, Amstelveen, Amsterdam, Beemster, Diemen, Landsmeer, Oostzaan, Ouder-Amstel Purmerend, Uithoorn, Waterland en Wormerland hebben het toezicht belegd bij het team Hygiëne & Inspectie van de GGD Amsterdam: de toezichthouder Wmo.

Zie hier een overzicht van de bevoegdheden van de toezichthouder (PDF, 163 kB).

Waarop is het toezicht gebaseerd?

Het toezicht is gebaseerd op de eisen die zijn opgenomen in de Wmo, de gemeentelijke verordeningen, nadere regelgeving en de eisen uit de contracten die zijn gesloten met de aanbieders en personen met een persoonsgebonden budget.

Zie hier een overzicht van de voorwaarden die tijdens de onderzoeken worden beoordeeld (PDF, 189 kB).

Factsheet Toezicht op hulp bij het huishouden. (PDF, 170 kB)

Melding doen bij de toezichthouder

Bent u een professional en wilt u melding doen van een calamiteit of geweldsincident? Neem dan contact op met de toezichthouder. Hier vindt u het meldingsformulier.

Maakt u zich zorgen over de kwaliteit van een voorziening? Dan kunt u een signaal afgeven aan de toezichthouder. Zie onderaan deze pagina de contactgegevens van de toezichthouder.

Lees meer over melding van calamiteiten en geweldsincidenten >

Anoniem melden

Niet altijd wilt u dat een aanbieder op de hoogte is van uw melding. Misschien bent u bang voor uw baan als u als personeelslid een melding doet, of heeft u als betrokkene angst voor gevolgen voor de behandeling van uw naaste. U kunt bij de toezichthouder ook anoniem een melding doen. Dit betekent dat wij uw melding vertrouwelijk behandelen en de aanbieder niet op de hoogte wordt gesteld van uw identiteit. Als een melding anoniem is betekent dit wel dat de toezichthouder minder effectief kan optreden. Een organisatie kan geen weerwoord geven op een anonieme melding, en dit betekent dat wij de melding niet als bron kunnen gebruiken. Als de directe veiligheid of gezondheid van personen mogelijk in het geding is, adviseren wij om een openbare melding te doen.

Geen klachtencommissie

De GGD is geen klachtencommissie. Dit betekent dat wij een individuele klacht niet in behandeling kunnen nemen. Iedere aanbieder heeft een klachtenregeling. De klachtenregeling bestaat meestal uit een interne regeling (waarbij u in gesprek gaat met de leidinggevende of directie) en een externe regeling: u kunt dan uw klacht neerleggen bij een onafhankelijke klachtencommissie of bij de betreffende gemeente:
www.amsterdam.nl/zorg-ondersteuning/wmo/klachten-uitvoering/klachtenteam-sociaal/

Werkwijze toezichthouder

Calamiteitentoezicht

  • Aanleiding: Reactief, naar aanleiding van meldingen van calamiteiten en geweldsincidenten.
  • Focus onderzoek: Het leervermogen van een zorgaanbieder. Kan lering worden getrokken uit calamiteiten of geweldsincenten?

Signaalgestuurd toezicht

  • Aanleiding: Reactief, naar aanleiding van signalen. Signalen kunnen afkomstig zijn van een ieder: burgers, professionals, ambtenaren, media, etc.
  • Focus onderzoek: kwaliteit van de ondersteuning met specifieke aandacht voor het deel waar het signaal betrekking op heeft.

Kwaliteitstoezicht

  • Aanleiding: Proactief. Op basis van steekproeven onder Wmo-voorzieningen worden onderzoeken uitgevoerd onder zorgaanbieders.
  • Focus onderzoek: kwaliteit van de ondersteuning op basis van de gestelde eisen.

Thematisch toezicht

  • Aanleiding: Proactief. Op basis van een vooraf opgesteld thema of onderwerp wordt één onderzoek uitgevoerd.
  • Focus onderzoek: de werking van het (lokale of regionale) stelsel rondom een bepaald thema.

rocestoezicht schema - In principe volgt elk type toezicht dezelfde processtappen. Allereerst is er een aanleiding om onderzoek te doen. Dit kan een signaal zijn of een opdracht van gemeente(n). Vervolgens voert de toezichthouder het onderzoek uit. Het onderzoek kan bestaan uit observaties, locatiebezoeken, gesprekken met cliënten en personeel, enzovoorts. Op basis van de bevindingen wordt een rapport opgesteld met eventuele aanbevelingen en een advies richting de gemeente. In sommige gevallen kunnen de bevindingen weer een aanleiding zijn voor een vervolgonderzoek

In principe volgt elk type toezicht dezelfde processtappen. Allereerst is er een aanleiding om onderzoek te doen. Dit kan een signaal zijn of een opdracht van gemeente(n). Vervolgens voert de toezichthouder het onderzoek uit. Het onderzoek kan bestaan uit observaties, locatiebezoeken, gesprekken met cliënten  en personeel, enzovoorts. Op basis van de bevindingen wordt een rapport opgesteld met eventuele aanbevelingen en een advies richting de gemeente. In sommige gevallen kunnen de bevindingen weer een aanleiding zijn voor een vervolgonderzoek.

Per 2020 worden de onderzoeksrapporten van de toezichthouder gepubliceerd op de website www.toezichtwmo.nl. (De gemeenten Amsterdam, Beemster, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland en Wormerland maken de bevindingen van de toezichthouder openbaar. De gemeente Amsterdam informeert hierover op haar website).

Wat zegt een rapport over een zorgaanbieder?
Een rapport geeft een beeld van de situatie bij een zorgaanbieder zoals deze was tijdens het onderzoek. Deze situatie kan veranderd zijn op het moment dat het rapport openbaar wordt. Zorgaanbieders kunnen het onderzoeksrapport ook zelf openbaar maken, bijvoorbeeld op hun eigen website en hierbij aangeven wat zij met de aanbevelingen gaan doen.

Lees meer over de verschillende typen toezicht en de onderzoeksprocessen van de toezichthouder

Wat is kwaliteit precies?

In de Wmo staat dat aanbieders verantwoordelijk zijn voor het bieden van goede kwaliteit.

In globale termen is vervolgens beschreven wat ‘goede’ kwaliteit inhoudt. Het is aan gemeenten om concreet te maken wat wordt verstaan onder kwaliteit. Dit is terug te vinden in de gemeentelijke verordeningen, nadere regelgeving en contracten die worden afgesloten met de aanbieders en burgers met een persoonsgebonden budget.

Hoe onderzoeken we dat?

De toezichthouder onderzoekt de kwaliteit door middel van:

  • gesprekken met cliënten (en mantelzorgers), cliëntenraad, medewerkers en directie. Denk bijvoorbeeld aan: Hoe ervaren de cliënten (en mantelzorgers) de ondersteuning? Hebben de medewerkers geschikte ervaring en/of diploma’s om het werk uit te voeren? Ontvangen zij ook scholing van de aanbieder?
  • Inzage in zorgdossiers en hulpplannen. Staat in het hulpplan ook echt waar de cliënt behoefte aan heeft? Kan de cliënt zijn eigen hulpplan inzien? Worden de hulpplannen goed bewaard in verband met de privacy?
  • Observatie van de praktijk waar mogelijk. Bijvoorbeeld bij Hulp in het Huishouden gaat de toezichthouder op bezoek bij een cliënt en kijkt daarbij ook naar de woning. Is deze schoon? Is het leefbaar? Bij een locatie waar dagbesteding wordt geboden kijkt de toezichthouder naar het aantal aanwezige medewerkers. Is dit voldoende voor het aantal aanwezige bezoekers?

Contactgegevens

GGD Amsterdam (toezichthouder), afdeling Hygiëne en Inspectie, Wmo-toezicht:

  • Tijdens kantooruren: (020) 555 5581
  • Na kantooruren: bel met het algemene nummer van de GGD Amsterdam (020) 555 5911 en volg de instructies.