Pad tot huidige pagina

Toezicht Wmo

26 juli 2018

Wat is de Wmo?

De Wmo is een wet waarin is staat hoe gemeenten ervoor moeten zorgen dat hun burgers zolang mogelijk thuis kunnen wonen en zo goed mogelijk mee kunnen doen in de samenleving.

Dit doen gemeenten door verschillende soorten ondersteuning (voorzieningen) aan te bieden. Hierbij kun je denken aan voorzieningen als: dagbesteding, hulp bij het huishouden, aanvullend openbaar vervoer en woonaanpassingen.

Soms is het niet mogelijk voor iemand om thuis te blijven wonen, ook niet met hulp van familie of vrienden. In zulke situaties kunnen personen terecht in voorzieningen voor dak- en thuislozen. Hier verblijven mensen die net iets meer begeleiding nodig hebben bij het zelfstandig functioneren.

Voor wie is de Wmo?

De Wmo is er voor iedereen die vanwege een bepaalde situatie of aandoening (tijdelijk) niet zelfredzaam is. Bijvoorbeeld voor ouderen die slecht ter been zijn, maar ook slachtoffers van huiselijk geweld en mensen met een psychische aandoening.

Waarom toezicht op de Wmo?

Mensen die ondersteuning nodig hebben zijn in meer of meerdere mate kwetsbaar. Het is daarom belangrijk dat de ondersteuning die wordt geboden van goede kwaliteit is.

Wie is waarvoor verantwoordelijk?

  • Aanbieders van de verschillende voorzieningen zijn verantwoordelijk voor het bieden van kwalitatief goede ondersteuning.
  • De toezichthouder is verantwoordelijk voor het beoordelen of de wet wordt nageleefd.
  • De gemeente is verantwoordelijk voor het handhaven van de kwaliteit van het complete aanbod aan voorzieningen, de toegang en de uitstroom.

De gemeenten Aalsmeer, Amstelveen, Amsterdam, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn hebben het toezicht belegd bij het team Hygiëne & Inspectie van de GGD Amsterdam: de toezichthouder Wmo.

Zie hier een overzicht van  de bevoegdheden van de toezichthouder (PDF, 160 kB).

Waarop is het toezicht gebaseerd?

Het toezicht is gebaseerd op de eisen die zijn opgenomen in de Wmo, de gemeentelijke verordeningen, nadere regelgeving en de eisen uit de contracten die zijn gesloten met de aanbieders en personen met een persoonsgebonden budget.

Zie hier een overzicht van de voorwaarden die tijdens de onderzoeken worden beoordeeld (PDF, 178 kB).

Factsheet Toezicht op hulp bij het huishouden (PDF, 169 kB).

Melding doen bij de toezichthouder

Bent u een professional en wilt u melding doen van een calamiteit of geweldsincident? Neem dan contact op met de toezichthouder. Hier vindt u het meldingsformulier.

Maakt u zich zorgen over de kwaliteit van een voorziening? Dan kunt u een signaal afgeven aan de toezichthouder. Zie onderaan deze pagina de contactgegevens van de toezichthouder.

Anoniem melden

Niet altijd wilt u dat een aanbieder op de hoogte is van uw melding. Misschien bent u bang voor uw baan als u als personeelslid een melding doet, of heeft u als betrokkene angst voor gevolgen voor de behandeling van uw naaste. U kunt bij de toezichthouder ook anoniem een melding doen. Dit betekent dat wij uw melding vertrouwelijk behandelen en de aanbieder niet op de hoogte wordt gesteld van uw identiteit. Als een melding anoniem is betekent dit wel dat de toezichthouder minder effectief kan optreden. Een organisatie kan geen weerwoord geven op een anonieme melding, en dit betekent dat wij de melding niet als bron kunnen gebruiken. Als de directe veiligheid of gezondheid van personen mogelijk in het geding is, adviseren wij om een openbare melding te doen.

Geen klachtencommissie

De GGD is geen klachtencommissie. Dit betekent dat wij een individuele klacht niet in behandeling kunnen nemen. Iedere aanbieder heeft een klachtenregeling. De klachtenregeling bestaat meestal uit een interne regeling (waarbij u in gesprek gaat met de leidinggevende of directie) en een externe regeling: u kunt dan uw klacht neerleggen bij een onafhankelijke klachtencommissie of bij de betreffende gemeente:
www.amsterdam.nl/zorg-ondersteuning/wmo/klachten-uitvoering/klachtenteam-sociaal/

Verschillende soorten toezicht

Door middel van verschillende soorten toezicht onderzoekt de toezichthouder de kwaliteit.

  • Kwaliteitstoezicht

Deze vorm van toezicht is proactief en richt zich op vooraf opgestelde thema’s. De thema’s voor 2018 kunt u terug lezen in de jaarplannen .

Jaarlijks neemt de toezichthouder een steekproef van gecontracteerde aanbieders van Wmo-voorzieningen. Per aanbieder en per voorziening onderzoekt de toezichthouder of voldoende kwaliteit geboden wordt.

  • Calamiteitentoezicht

Waar gewerkt wordt met kwetsbare personen, is er een reële kans dat er af en toe iets mis gaat. Aanbieder zijn verplicht melding te doen van calamiteiten en geweldsincidenten die zich hebben voorgedaan tijdens het bieden van ondersteuning. Denk bijvoorbeeld aan een cliënt met een lichamelijke beperking die ernstig letsel oploopt in de vervoersbus van de dagbesteding, doordat de rolstoel niet goed bevestigd is.

Het toezicht richt zich niet alleen op de toedracht van de calamiteit, maar ook op het lerend vermogen van de aanbieder.

Soms komen calamiteiten voor bij aanbieders die zorg leveren vanuit meerdere financieringsstromen, zoals de Wet langdurige zorg of de Jeugdwet. In deze gevallen kan de toezichthouder Wmo samenwerken met de Rijksinspecties. Meer informatie over de samenwerking tussen de toezichthouder Wmo en de Rijksinspecties vindt u op:

inspectieloketsociaaldomein.nl

  • Signaalgestuurd toezicht

Deze vorm van toezicht wordt ingezet naar aanleiding van signalen of zorgen over de kwaliteit. Signalen kunnen van iedereen afkomstig zijn: cliënten, professionals, de media of andere betrokkenen.

Afhankelijk van de ernst van het signaal, kan de toezichthouder besluiten onaangekondigd een onderzoek uit te voeren.

Signalen kunnen zowel gaan over ondersteuning die wordt ingekocht met een persoonsgebonden budget (pgb) als ondersteuning die wordt ingekocht door de gemeenten (Zorg in Natura/ ZiN).

Zie hier een overzicht van de processen per type toezicht (PDF, 159 kB).

Wat is kwaliteit precies?

In de Wmo staat dat aanbieders verantwoordelijk zijn voor het bieden van goede kwaliteit.

In globale termen is vervolgens beschreven wat ‘goede’ kwaliteit inhoudt. Het is aan gemeenten om concreet te maken wat wordt verstaan onder kwaliteit. Dit is terug te vinden in de gemeentelijke verordeningen, nadere regelgeving en contracten die worden afgesloten met de aanbieders en burgers met een persoonsgebonden budget.

Hoe onderzoeken we dat?

De toezichthouder onderzoekt de kwaliteit door middel van:

  • gesprekken met cliënten (en mantelzorgers), cliëntenraad, medewerkers en directie. Denk bijvoorbeeld aan: Hoe ervaren de cliënten (en mantelzorgers) de ondersteuning? Hebben de medewerkers geschikte ervaring en/of diploma’s om het werk uit te voeren? Ontvangen zij ook scholing van de aanbieder?
  • Inzage in zorgdossiers en hulpplannen. Staat in het hulpplan ook echt waar de cliënt behoefte aan heeft? Kan de cliënt zijn eigen hulpplan inzien? Worden de hulpplannen goed bewaard in verband met de privacy?
  • Observatie van de praktijk waar mogelijk. Bijvoorbeeld bij Hulp in het Huishouden gaat de toezichthouder op bezoek bij een cliënt en kijkt daarbij ook naar de woning. Is deze schoon? Is het leefbaar? Bij een locatie waar dagbesteding wordt geboden kijkt de toezichthouder naar het aantal aanwezige medewerkers. Is dit voldoende voor het aantal aanwezige bezoekers?

Focus voor 2018 en terugblik 2017

Op welke thema’s richt de toezichthouder zich in 2018? Lees hier meer over in de jaarplannen die zijn opgesteld voor de gemeente Amsterdam en de regiogemeenten (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Uithoorn en Ouder-Amstel).

In de voortgangrapportages vindt u de bevindingen uit het toezicht in 2017:

Contactgegevens

GGD Amsterdam (toezichthouder), afdeling Hygiëne en Inspectie, Wmo-toezicht:

  • Tijdens kantooruren: (020) 555 5581
  • Na kantooruren: bel met het algemene nummer van de GGD Amsterdam (020) 555 5911 en volg de instructies.

Voor aanbieders die een contract hebben met de gemeenten Aalsmeer en Amstelveen geldt dat een melding van een calamiteit en/of geweldsincident ook rechtstreeks bij de betreffende gemeente moet worden gedaan.

Gemeenten Aalsmeer en Amstelveen:

  • Tijdens kantooruren:
    Renate Zwarts, kwaliteitsadviseur Wmo-voorzieningen, (020) 540 4302, email: r.zwarts@amstelveen.nl of
    Ineke Tap, afdelingshoofd Sociale voorzieningen, (020) 540 4590, email: w.m.tap@amstelveen.nl
  • Na kantooruren in geval van calamiteiten: Openbare Orde en Veiligheidspiket, (020) 540 4891. Dit nummer is 24 uur per dag bereikbaar en wordt gebruikt door de gemeentelijke piketambtenaar van de samenwerkende gemeenten Amstelveen, Aalsmeer, Uithoorn of Ouder-Amstel. Zij zullen de crisisorganisatie die nodig is in gang zetten.

Heeft u een contract met de Gemeente Amsterdam en verwacht u maatschappelijke onrust of is er sprake van media-aandacht? Neem dan ook telefonisch contact op met:

Gemeente Amsterdam, afdeling Zorg (opdrachtgever):

  • Tijdens kantooruren: Marlies Jurrius, 06 1509 7227 of Karin Boudewijns, 06 2213 6937
  • Na kantooruren: Marcel Schneijder, manager Zorg, 06 4110 6468